موتورهاي جستجو به پايگاههاي اينترنتي گفته مي شود كه كاربران مي توانند از آنها براي جستجوي مطالب موجود در اينترنت استفاده كنند.
اين موتورها، بعد از آنكه كاربر موضوع مورد جستجوي خود را در فرم مخصوصي كه براي اين كار تعبيه شده وارد مي كند، ليستي از پايگاههاي اينترنتي كه دربردارنده موضوع موردنظر كاربر هستند بـــراي او جمع آوري مي كند. مكانيسم عمل موتورهاي جستجو كه به سايتهاي درگاهي نيز معروف هستند معمولاً به دو گونه زير است (MINNICK AND MINNICK, 2001):
- تعدادي از اين پــــايگاهها با استفاده از برنامه هاي نرم افزاري خاصي كه خزنده يا عنكبوت ناميده مي شود، به طور خودكار اينترنت را براي يافتن موضوع موردنظر كاربر جستجو مي كنند. اين برنامه ها معمولاً اينترنت را به طور روزانه جستجو كرده و بانك اطلاعاتي خود را به روز مي كنند.
پايگاههاي اينترنتي نظير گوگل براساس اين مكانيسم عمل مي كنند. اين موتورها معمولاً اين امكان را به دارندگان پايگاههاي اينترنتي مي دهند تا مشخصات پايگاه خود را به بانك اطلاعاتي آنها اضافه كنند.
- تعداد ديگري از پايگاهها مانند ياهو با استفاده از روشهاي دستي پايگاههاي موجود در اينترنت را موردبررسي قرار داده و بعداز ارزيابي، هريك را در دسته بنديهاي خاص در بانك اطلاعاتي خود كه از قبل طراحي كرده اند، قرار مي دهند. لذا هنگامي كه كاربر كلمه خاصي را در فرم جستجوي اين پايگاهها وارد مي كند نتايجي كه براي او آورده مي شود براساس بانك اطلاعاتي است كه اين پايگاه آن را ايجاد كرده است و نه براساس جستجوي خودكار در اينترنت. اين پايگاهها نيز همانند دسته اول، به دارندگان پايگاههاي اينترنتي اين امكان را مي دهند تا مشخصات پايگاه خود را به بانك اطلاعاتي آنها اضافه كنند، البته با اين تفاوت كه اين دسته از موتورهاي جستجو قبل از اضافه كردن، پايگاه اينترنتي را ارزيابي كرده و درصورت تاييد، آن را به بانك اطلاعاتي خود اضافه مي كنند. لـــــذا مدت زماني كه طول مي كشد تا مشخصات يك پايگاه به اين موتورها اضافه شود ممكن است حتي تا چند ماه طول بكشد. ياهو همچنين داراي يك بانك اطلاعاتي پيشرفته هست كه براي اضافه كردن پايگاههاي اينترنتي به آن مبالغي را از صاحبان اين پايگاهها اخذ مي كند.

نحوه تبليغات ازطريق دو دسته مذكور از موتورهاي جستجو مي تواند به دو صورت زير باشد(MOHAMMED ET AL, 2002):

1-موتورهاي جستجومعمولاً پايگاههاي اينترنتي را طبق كليد واژه هايي كه صاحبان آنها برايشان درنظر گرفته و آنها را بر اســـــاس اين كلمات ثبت كرده اند جستجو مي كنند. مثلاً هنگامي كه كاربري كلمه تبليغات اينترنتي را وارد فرم مخصوص جستجو در پايگاه گوگل يا ياهو مي كند، موتورهاي جستجو به بانك اطلاعاتي خود رجوع كرده و ليستي از تمام پايگاههايي كه تحت عنوان تبليغات اينترنتي دسته بندي شده اند (روش ياهو) و يا تبليغات اينترنتي به عنوان كليد واژه آنها درنظر گرفته شده (روش گوگل) را براي كاربرنمايش مي دهند. به اين ترتيب انتخاب كليد واژه هاي مناسب براي پايگاه اينتــرنتي مي تواند شانس آمـــــدن نام پايگاه اينترنتي در رتبه هاي اول ليستي كه به كاربر نشان داده مي شود را بالا مي برد و اين در حقيقت نوعي تبليغ براي آن پايگاه اينترنتي خواهدبود.

2-
در اين روش شركتها مي توانند در ازاي پرداخت مبالغي به موتورهاي جستجو از آنان بخواهند تا درصورت جستجوي كليد واژه خاصي توسط كاربر، پايگاه اينترنتي آنها در ليست نشان داده شده به كاربر قرار گيرد. حال اينكه نام پايگاه در كدام رتبه ليست قرار گيرد، بستگي به مبلغي دارد كه شركت مي پردازد. نوع ديگر از تبليغات پولي به اين صورت است كه شركت با پرداختن مبالغي از موتورهاي جستجو مي خواهد تا درصورت جستجوي كليد واژه خاصي توسط كاربران، بنر تبليغاتي شركت در بالاي صفحه اي كه به عنوان ليست نتايج جستجو به كاربر نشان داده مي شود، آورده شود (MINNICK AND MINNICK, 2001). هر دو نوع اين روشها درحال حاضر در وب معمول بوده و مورداستفاده قرار مي گيرد.